คู่มือปฏิบัติการเตรียมอาหารและสุขอนามัยเพื่อตัดวงจรปรสิตในครัวเรือน

ขั้นตอนที่ 1: การคลี่ใบและตัดแต่งส่วนโคน

เด็ดใบผักออกทีละใบโดยเฉพาะผักกาดขาว กะหล่ำปลี ผักกาดหอม และสะระแหน่ ตัดส่วนรากและโคนที่ติดเศษดินทรายทิ้ง ดินที่ติดมาคือแหล่งสะสมหลักของไข่พยาธิไส้เดือนและพยาธิปากขอ

ขั้นตอนที่ 2: แช่ด้วยสารละลายกรดน้ำส้มหรือเบกกิ้งโซดา

ผสมน้ำส้มสายชู (ความเข้มข้น 5%) 1 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 4 ลิตร หรือใช้เบกกิ้งโซดา 1 ช้อนชา ต่อน้ำ 4 ลิตร แช่ผักทิ้งไว้เป็นเวลา 15 นาที สารละลายนี้จะช่วยคลายความเหนียวของเมือกที่ไข่พยาธิใช้ยึดเกาะผิวใบ

ขั้นตอนที่ 3: การล้างผ่านน้ำไหล (Mechanical Rinsing)

นำผักขึ้นมาล้างใต้ก๊อกน้ำที่เปิดไหลผ่านต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 2 นาที โดยใช้มือคลี่และถูเบาๆ ที่ผิวใบทั้งด้านหน้าและด้านหลัง การศึกษาพบว่าขั้นตอนนี้สามารถลดไข่พยาธิได้มากกว่า 90%

ขั้นตอนที่ 4: มาตรฐานความร้อนในการปรุงสุกเนื้อสัตว์

เนื้อหมู วัว ไก่ และปลาน้ำจืด ต้องผ่านความร้อนจนอุณหภูมิแกนกลางถึงอย่างน้อย 75°C ต่อเนื่องนานกว่า 5 นาที สังเกตว่าเนื้อสัตว์ไม่มีสีชมพูเรื่อ และน้ำจากเนื้อต้องใสไม่มีเลือดปน

ขั้นตอนที่ 5: การจัดเก็บในภาชนะปิดมิดชิด

เก็บผักและอาหารปรุงสุกในกล่องบรรจุภัณฑ์ที่ปิดสนิท เพื่อป้องกันแมลงวันและแมลงสาบซึ่งเป็นพาหะนำเชื้อโรคและไข่พยาธิจากภายนอกมาสัมผัสอาหาร

✗ คิดว่าแช่ช่องฟรีซตู้เย็นบ้านฆ่าพยาธิได้

ตู้เย็นทั่วไปอุณหภูมิประมาณ -10°C ถึง -15°C ซึ่งไม่เย็นจัดพอ การจะฆ่าตัวอ่อนพยาธิใบไม้และพยาธิตัวตืดต้องแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำกว่า -20°C ต่อเนื่องนานกว่า 7 วัน

✗ ซื้อยาถ่ายพยาธิชนิดเม็ดเดียวมากินเองทุก 6 เดือน

ยาแต่ละชนิดออกฤทธิ์จำเพาะต่อพยาธิคนละกลุ่ม (พยาธิตัวกลม ตัวแบน หรือใบไม้) การกินยาโดยไม่ตรวจชนิดพยาธิอาจไม่ได้ผลและทำให้เกิดการดื้อยาได้

✗ สวมรองเท้าแตะเดินบนดินเปียกชื้น

ตัวอ่อนพยาธิปากขอและพยาธิเส้นด้ายสามารถไชทะลุผิวหนังบริเวณซอกนิ้วเท้าได้โดยตรง ควรหลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าหรือสวมรองเท้าบูทเมื่อทำสวน

✗ ดื่มน้ำจากตู้น้ำหยอดเหรียญที่ไม่เปลี่ยนไส้กรอง

ไส้กรองที่หมดอายุอาจเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว เช่น จิอาร์เดีย (Giardia) ควรเลือกดื่มน้ำต้มสุกหรือน้ำบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน อย.